Dün günlük reddit.com dozumu alırken basit, çarpıcı ve bir o kadar da acı şu grafik ile karşılaştım.
GenişBant Hız grafiği
Grafikde belirtilmiş olan kaynaktan başlayarak konunun peşinde koşmaya başladım.

(Not: Normalde yazıları ikiye bölme alışkanlığım yoktur. Ancak yazının uzun bir tablo içermesi gibi sebepler, Linux Gezegeni’ni rahatsız edebilir düşüncesi ile bu yazı için bir istisna yapıyorum. )

Bundan böyle kısaca ITIF olarak bahsedeceğim “Information Technologies and Innovation Foundation” – Bilişim Teknolojileri ve Yaratıcılık Derneği, kendi sitelerinde belirttikleri üzere, [1] Tarafsız bir araştırma ve öğretim enstitüsü ya da günümüzün eğilim kelimesiyle bir düşünce merkezi (think-tank). Amerika’da teknolojik yaratıcılığın geliştirilmesi için politikaları belirlemek ve kullanılmasını sağlamak falan filan diye giden bir amaçları var. Washington merkezli bir kurum. Tam olarak Amerika’nın göbeğinde yer almalarını, senatoya yakın olmak istemeleri olarak değerlendirdim açıkçası.

ITIF Bu yılın (2007) haziran ayında bir araştırma yayınlamış. Bu araştırmanın amacı, Amerika Birleşik devletlerinin geniş bant internet yarışında geri düşüp düşmediğini bulmak ve sorunlara çözüm getirmek. Ancak Amerika’nın tavşanken kaplumbağalara geçildiğini söyleyen araştırma, aynı zamanda bizim yarışa katılamadığımızı da gösteriyor.

Grafikte gördüğümüz gibi, sadece bant genişliği ile karşılaştırma yapılıyor. Bu karşılaştırmada Avustralya, Meksika, İspanya, Çek Cumhuriyeti ve Yunanistan’dan iyi durumda gibi görünüyoruz. Ancak araştırmanın içine daldığımızda [2](sayfa 3), Ev başına müşteri miktarı, ortalama hız, 1mbps için aylık fiyat vb. gibi kıstaslar üzerinden yapılan ağırlıklandırma puanına göre 30 OECD [3] (Ekonomik ortaklık ve gelişme organizasyonu) ülkesi içinde, 3.81 puan ile 30. yazı ile otuzuncu sırada – yani sonuncu – durumdayız. Burada görebileceğiniz gibi ortalama puan 10 ve en yüksek puan da 15.73 (Kore).

Dikkat edilirse araştırmada sadece “Ortalama Hız” hesaba katılmış durumda. Ancak “abonelerin müşterilerin yoğun olarak tercih ettiği hız” değerlendirmeye katılmamış. Araştırmanın, TTNet’in son hız arttırımlarından bağımsız olduğu gerçeğini göz önünde bulundurarak, “en çok tercih edilen bant genişliği” kıstası da değerlendirmeye katılsaydı, 0.25Mbps ile inanılmaz bir puan düşüşü yaşayabileceğimizi görebilmemi lazım. Ayrıca değerlendirme içine katılmayan ve katılamayacak bir abone/müşteri farkı kıstası ile 0 puana yelken açabiliriz. Gerçi TTNet’in özelleştirimesinden sonra bu konuda bir ilerleme olduğunu söyleyebiliriz.

Ayrıca sağlıklı veri bulamadığım için üzerinde fazla yorum yapamayacağım bir konu da yurt dışı çıkış bant genişliği konusu. Karşılaştırmaya uygun olarak bulabildiğim veriler 2004 yılına ait [4][bkz. Tablo 1]. 2004 yılında yaklaşık 8GBps olan yurt dışı çıkış, şu an sadece TTnet te 68,5GBps olmuş durumda [5]. 2004 Yılı için değerlendirmede bulunmak ve her ülkenin aynı oranda genişleme yaşadığını varsaymak sağlıklı olmayacağı için bu konuda yargıda bulunmak istemiyorum. Ancak 2004 yılı için bir değerledirme yaparsak, Türkiye’nin grafikte önünde durduğu ülkelerden Yunanistan hariç, yine sonlara oynadığı gözüküyor. Kore’nin ise 2004 Yılından 2007 yılına kadar bu alanda en büyük gelişmeyi sağladığı ve bu 30 ülke sıralamasında 1.sıraya oturduğu görülebiliyor. Kore’nin ortalama hız olarak 45.6MBps sağladığını görerek ağlamak istiyorum doğrusu.

ITIF araştırmasının sonuç ve çıkarım bölümünde, “Artık, Amerika Birleşik Devletleri bir genişbant politikasına sahip olmalı mıdır? tartışmasını geçmelidir. İhtiyacımız bulunuyor. Sıra bu politikaları tasarlamaya ve uygulamaya gelmiştir” diyor. Acaba Türkiye için de “Bir genişbant politikasına sahip olmalı mıyız?” sorusunu tartışma zamanı mı gelmiştir? Tabii bu soruyu sormadan önce takılacağımız çok daha farklı sorunlarımız bulunuyor. Unutmayın biri bizi devlet eliyle gözetliyor!

Not: Peki bu en üste oynayan ülkeler bu bant genişliklerini nasıl sağlıyor? Tabii ki Fiber Optik alt yapılara geçerek. [6]

[1] http://www.itif.org/
[2] http://www.itif.org/index.php?id=52
[3] http://www.oecd.org/
[4] http://earthtrends.wri.org/searchable_db/index.php?action=select_countries&theme=10&variable_ID=1496
[5] http://www.turktelekom.com.tr/webtech/default.asp?sayfa_id=208
[6] http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/6900697.stm

Tablo 1. 2004 Yılı ülkelerin yurt dışı çıkış bant genişlikleri
BW – MBps Ülke (ingilizce)
4557844.3 “World”

970953.5 “United States”
781554.0 “United Kingdom”
566056.0 “Germany”
334578.0 “Netherlands”
217521.0 “Canada”
200000.0 “France”
188455.0 “Denmark”
157636.0 “Sweden”
132608.0 “Japan”
120461.0 “Spain”
117535.0 “Belgium”
74429.0 “China”
71464.0 “Switzerland”
71333.0 “Taiwan”
54616.0 “Austria”
48921.0 “Hong Kong”
43019.0 “Norway”
27449.0 “Brazil”
24704.0 “Singapore”
24587.0 “Ireland”
22617.0 “Finland”
22056.0 “Australia”
21380.0 “Poland”
17000.0 “Israel”
14365.0 “Russian Federation”
12704.0 “Chile”
12355.0 “Slovakia”
12300.0 “India”
12248.0 “Argentina”
11238.0 “Mexico”
10000.0 “Hungary”
8861.0 “Turkey”
8746.0 “Portugal”
6513.0 “Greece”
5644.0 “Peru”
5560.0 “Colombia”
4600.0 “Estonia”
4575.0 “New Zealand”
4033.0 “Romania”
3214.5 “Philippines”
3193.0 “Malaysia”
3006.0 “Thailand”
2248.0 “Latvia”
2244.0 “Indonesia”
1892.0 “Viet Nam”
1517.0 “United Arab Emirates”
1487.0 “Luxembourg”
1412.0 “Egypt”
1410.0 “Croatia”
1337.0 “Venezuela”
1240.0 “Morocco”
1240.0 “Iceland”
1125.0 “Macau”
1000.0 “Uruguay”
926.0 “Panama”
881.5 “South Africa”
814.0 “Ukraine”
800.0 “Pakistan”
775.0 “Malta”
750.0 “Saudi Arabia”
706.0 “Serbia and Montenegro”
706.0 “Guatemala”
666.0 “Lithuania”
620.0 “Bulgaria”
489.0 “Ecuador”
465.0 “Senegal”
465.0 “Qatar”
437.0 “Tunisia”
398.0 “Bolivia”
355.0 “Belarus”
350.0 “Oman”
310.0 “Sri Lanka”
310.0 “Jordan”
300.0 “Cyprus”
287.0 “Kuwait”
200.0 “Lebanon”
180.0 “Trinidad and Tobago”
160.0 “Faeroe Islands”
155.0 “San Marino”
155.0 “Paraguay”
155.0 “Gabon”
94.0 “Bosnia and Herzegovina”
90.0 “Bahamas”
87.0 “Cuba”
80.0 “Palestinian Territories”
68.0 “New Caledonia”
64.0 “Burkina Faso”
60.5 “Uganda”
60.0 “Bangladesh”
59.0 “Myanmar”
58.0 “French Polynesia”
50.0 “Liechtenstein”
47.0 “Benin”
46.0 “Belize”
45.0 “Suriname”
45.0 “Grenada”
36.0 “Armenia”
34.0 “Madagascar”
34.0 “Kenya”
30.0 “Kyrgyzstan”
30.0 “Dominica”
30.0 “Afghanistan”
18.0 “Mali”
10.0 “Cape Verde”
9.3 “Bhutan”
9.0 “Namibia”
8.0 “Eritrea”
6.5 “Lao People’s Dem Rep”
4.6 “Malawi”
4.4 “Niger”
3.5 “Chad”
2.5 “Vanuatu”
1.0 “Congo”
“MDA” “Moldova
“KOR” “Korea
“FSM” “Micronesia