Daha önce Etox hakkında yazmıştım.

Etox Zafer‘in arkasındaki isimlerden biri olan Tarkan Ustael bir çok kez gelip yorum yaptı. Bu yorumlarında ısrarla “Etox” isminin, kendilerinin baş harflerinden oluştuğunu ve “X” karakterinin de globalliğin gereği olarak “zorunlu olduğunu” çok kez belirtti.

Bunun üzerine biraz düşündüm. Acaba yabancı otomobil markalarında, veya başka bildiğimiz markalarda gerçekten globalliğin gereği olarak bir X karakteri mi bulunuyor?

Wolkswagen, BMW, Ferrari, Ford, Mercedes Benz, Fiat, Peugeot, Citroen, Seat, Toyota, Hundai, Pepsi, Coca Cola, Youtube, Google, Altavista, Yahoo vb..

Bu markaların hepsi birer dünya markası değil mi? X vuruşu sayısı: 0 sayı ile sıfır.

İçinde X geçenleri sayarsak aklıma gelenler,

Lexus, Etox ?? (benim aklıma pek gelmedi doğrusu..)

Globallik için kendi alfabelerinin dışına taşan sadece Hundai (Hyeondae (현대) ) ve Toyata‘yı (Toyota Motor Corporation (トヨタ自動車株式会社, )) sayabiliriz sanırım. Tabii onları bu konuda eleştirmek hayli yanlış olur. Dünyanın geri kalanı Hangul veya Kanji karakterlerini okuyabilse, Latin alfabesi kullanma gereği duymazlardı sanıyorum. Zaten bu marka olayı olarak düşündükleri kelimelerin sadece Latin alfabesinde yazılması. Toyata - Toyada soy adından geliyor. Hundai de Hyeondae - “Modernlik” kelimesinden.

Bu markaların, şahıs isimlerinden alınması uygulaması olanları da bir hayli çok.

Örneğin, Ford (kurucu soyadı), Toyota (kurucu soyadı), Mercedes (üreticinin kızının adı), Citroen (kurucu soyadı), Peugeot (Kurucu soyadı)

Bu markaların globalliğin gereği olan “X” karakterini içermediklerini “üzülerek” görüyoruz. Büyük hata yaptıklarını kabul etmemiz gerek. Eminim isimlerinde “X” karakteri olsaydı, yüzbinlerce çalışan, milyon-milyar dolarlarca ciroları bir kaç katı daha fazla olurdu.

Bu konuya geldiğimiz yere dönelim. Aslında bu “X” konusunu fazla abartmanın anlamı yok. Karar alınmış. Her türlü çalışma bu isim üzerinden yapılmış. Dönüşü zor olan bir noktaya gelmiş.

Ancak, “Etox” marka olarak fazla düşünülmeden tercih edilmiş sanıyorum. Hatta iyi bir marka-patent araştırmasına gidilmediği çok açık. Çünkü “Etox” 1957 den beri Amerika da kullanılan bir marka. East Texas Oxygen Company, Doğu Teksas Oksijen Şirketi isimli bir Amerikan gaz üretici ve paketleyici firmasının markası. İşin başından böyle bir çakışma yaşanması biraz üzücü doğrusu. Ancak farklı sektörler olması dolayısı ile durum çok da kötü sayılmayabilir.

Yine de “Etox” a başarılar dileyelim. Keşke bu ufak hatayı daha önceden farketselerdi.
85Bin YTLlik tanıtım fiyatı ile işlerinin kolay olduğunu hiç sanmıyorum doğrusu.

[1] Bu kadar vırvır cırcır üzerine hellori ve böcek
[2] Otomobil üreticileri listesi (’X’ sayısı sadece 2 Lexus ve Vauxhall ilk kez duydum )
[3] Zorunlu Düzenleme: 85 YTL Yazmışım şaka gibi. Hani gönlümden geçen fiyat diyeceğim dalga geçiyor gibi olacak. Özür dilerim. Aslı 85.000 YTL olacak.. Hani karşılaştırma olsun: 85000/419YTL(Asgari Ücret olur kendileri)/12 = 16.9. Yani asgari ücretli 17 yıl çalışsa, yemeden içmeden yaşasa, bir tane alabilir.