Kısa süre önce Radikal Gazetesi televizyonlarda bir reklam kampanyası başlattı. “Orijinal Demokrasi” adındaki bu reklamı muhakkak bir şekilde görmüşsünüzdür. Bir çok kişinin çok beğendiği bir reklam ancak nedense benim hiç hoşuma gitmeyen bir reklam. Öncelikle, demokrasi nedir o konuyu tartışmak gerekiyor. Demokrasi kelimesine, insanları kandırmak için, kelimenin taşıyamayacağı ağırlıkta anlamlar yüklenmeye çalışıyor.
Demokrasi, insanların kendi kendini yönetmesini ve bunu da çoğunluğun fikrinin uygulanmasını prensibi ile uygulamaya geçiren bir yönetim biçimi. Vikipedya’ya bakarsanız
Demokrasi(el erki), tüm üye yada yurttaşların, düzenleme veya ülke politikasını biçimlendirmede eşit hakka sahip olduğu bir yönetimdir.
Herkesin düzenleme için eşit hakkı varsa, çoğunluğun istediği olur prensibi ile işler.
Bu şartlarda, örneğin, çoğunluğun tek bir dilin yasal geri kalanının yasa dışı olmasını istediği bir topluma, sırf çoğunluğun fikrini kabul etti yani demokratik davrandı diye anti demokrat denemez. Tamamen demokrasinin gereğini yapan bir yönetim göze çarpar. Bu yüzden aslında demokrasi kelimesine içermediği anlamları yükleyen ve bazı kendi prensiplerini kabul etmeyen topluluklara “orjinal olmayan demokrasi” yaftası yakıştıran bu reklam bir kandırmacadır. Bazı prensipleri birbirine karıştırarak akılların karışmasına neden oluyor.
Ayrıca beğenmediğim diğer bir yanı tamamen emperyalist ve katı kapitalist prensipler üzerine kurulmuş olması. “Demokrasi fikrini” satılacak bir mal kademesine indirerek demokrasiye de hakaret ediliyor. Tabii kültürel anlamda getirdiği olumsuzluklar da ayrı bir konu. Örneğin reklam içinde, yasal olmayan bir biçinde, örtülü bir kişi üniversite içinde resmedilmiş olarak görülüyor.
En çarpıcı noktalardan biri de, reklamda dile getirilen, “Taraf olmaya zorlanmak demokrasinin temel prensibidir. Taraf olmazsanız, demokratik yönetimlerde temsil etmez veya edilmezsiniz. (Farklı biçimlerdeki demokrasileri göz önüne almak gerek. örneğin: temsili ya da doğrudan demokrasi.) Demokrasi açısından uygulamaların, düşüncelerin, yasaların, insanların taraftarısınızdır veya taraftarı değilsinizdir. Taraftar olmamak da taraf olmaktır – “diğer tarafta olmak”. Demokrasinin kendi içinde zorunda tuttuğu “taraf olmaya zorlanmak” fikrini içermeyen bir “Orijinal demokrasi” nasıl oluyor acaba
Bu taraf olmamaya en güzel örnek 2002 yılında sandık başına gitmeyen 10 milyonu aşkın seçmendir. Hangi tarafta olduklarından bağımsız olarak, doğrudan temsil edilmeyen taraf haline gelmiş bulunuyorlar.
Bu reklama şakşakçılık yapmadan önce biraz düşünmek gerekiyor.
1. Yorum , tomtom
8/Tem/2007 , 2:49 am
Kaldıramadınız galiba o kadar çok özgürlüğü. Merak etmeyin siz bile alışırsınız..
2. Yorum , Onur Yalazı
8/Tem/2007 , 9:03 am
@tomtom: Önce okumayı ve düşünmeyi öğremek gerek. O zaman siz bile anlayabilirsiniz belki..
3. Yorum , Ayşin
8/Tem/2007 , 11:34 am
Yukarıdaki demokrasi tanımı yanlış olmuş. O Cumhuriyetin tanımıdır. Demokrasi , Cumhuriyetten bambaşka birşeydir. (Bkz: Civilization oyunu manuel’ı)
4. Yorum , Onur Yalazı
9/Tem/2007 , 10:38 am
@Ayşin: Demek ki artık bilim oyun el kitaplarına göre yapılmaya başlandı. İlginç. Aslında benim gösterdiğim kaynağın bilimselliği tartışılabilir. Ancak bir oyun el kitabına göre daha bilimsel olduğunu herkesin kabul edeceğini sanıyorum. Bu değil demek ve kaçmak yerine “doğrusunu” da ekleseydin keşke.
TDK ya göre Cumhuriyet:
Milletin, egemenliği kendi elinde tuttuğu ve bunu belirli süreler için seçtiği milletvekilleri aracılığıyla kullandığı yönetim biçimi:
“Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Atatürk’tür.”- .
TDK ya göre Demokrasi:
Halkın egemenliği temeline dayanan yönetim biçimi, el erki, demokratlık.
Evet bu şartlara göre aslında yukarıdaki vikipedya tanımında bir fazlalık oluyor. “Eşit” hakka sahip olma. Aslında bu şekilde kabul edersek reklam daha da gerçekten uzaklaşıyor.
5. Yorum , Ayşin
9/Tem/2007 , 9:39 pm
Sanırım “kızmaya” odaklandığınız için “oyun el kitabı” sözünün bir espiri olduğunu kaçırmışsınız. Benim hatam da olabilir , smiley koymayı unutmuşum.
benim itirazım vikipedia’nın tanımına değildi. Vikipedia’nın tanımına rağmen sizin daha sonra yaptığınız , ilkokuldan beri ogretilen cumhuriyet tanimini , sanki demokrasi tanimiymiş gibi gostererek yazının geri kalanınını vikipedia daki demokrasi tanımı uzerine degil , cumhuriyet tanımına gore devam ettirip , “demek ki mevcut durum demokrasiye uygundur” sonucuna varmanızdır. Hayir , mevcut durum Cumhuriyete uygundur , demokrasiye değil.
6. Yorum , Onur Yalazı
10/Tem/2007 , 2:21 pm
@aysin: Yazıyla iletişim kurmanın zorluklarından biri hisleri aktarmak. Kızmak gibi bir durum yok tabii ki.
Aslında Cumhuriyet ve Demokrasinin çoğunlukla karıştırıldığı doğru. hatta yukarıda dediğiniz gibi benim de karıştırdığımı söyleyebiliriz. Hatta yanlış yazdığımı kabul edeyim. Ancak halan daha yazıda aktardığım şeyler geçerli durumda. Hatta vikipediya’nın açıklamasını demokrasi yazdığım yerlere koyun. Yazı anlamını yitirmeyecektir.